Tokyo, nghe đến là liên tưởng ngay tới một đô thị với những thương hiệu “Made in Japan” nổi tiếng. Những ngày ở Tokyo tuy chóng vánh nhưng cũng đã cảm nhận được nhiều điều thú vị. Thông thường mỗi chuyến công tác đều nhanh như những cơn mưa rào, vèo một cái là khoảng chục ngày đã trôi qua.
Một tuần ngay sau khi đón năm mới Kỷ Sửu, khi mà rất nhiều cơ quan, doanh nghiệp vẫn còn đang tận hưởng nốt những ngày nghỉ Tết, chúng tôi lên đường sang Tokyo. Thông thường chỉ có chuyến bay đêm, khởi hành từ Hanoi lúc 0h25, từ HCMC lúc 0h05, tới sân bay Narita khoảng 7:00 am (local time), tức khoảng 5:00 am giờ Hanoi, với thời gian bay khoảng 4.5 tiếng. Do bay đêm với thời gian ngắn, nên thiếu ngủ. Thông thường bay đêm trung bình khoảng 10 tiếng (đi EU) thì có thể ăn no ngủ kỹ trên máy bay, nên việc thay đổi múi giờ ko thành vấn đề. Đằng này vừa mới chợp mắt được khoảng 2 tiếng thì đã bị đánh thức dậy ăn sáng. Hầu hết hành khách lúc này chỉ thèm ngủ chứ có ai thèm ăn đâu cơ chứ. Vậy mà bị dựng dậy như một cái máy, mắt nhắm mắt mở xơi hết khay thức ăn như một nghĩa vụ phải dọn xạch đồ ăn vậy.
Tới sân bay Narita, trời se se lạnh. Tuy nhiệt độ ngoài trời khoảng 3độC, nhưng rất giống như châu Âu, cái lạnh ko buốt giá mà chỉ lạnh êm êm. Nghe nói chỉ có vùng Hokkaido (giáp Nga) là lạnh nhất, có tuyết và đóng băng. Về tới khách sạn khoảng 9:30 sáng, nhưng chưa thể check-in để nhận phòng. Thông thường giờ check-in khách sạn ở Nhật là từ 14:00 – 16:00, chứ ko phải 12:00 như ở các nước khác. (Có lẽ giờ check-in muộn như vậy là do họ cần đủ thời gian để dọn phòng, mà theo tác phong người Nhật thì họ rất kỹ lưỡng, cẩn thận chứ ko qua quýt cho xong). Vậy là được ngủ có 2 tiếng trên máy bay, sáng xuống sân bay, về KS thì lại quá sớm, 6 tiếng trước giờ check-in, đành phải đi dạo quanh đường phố Tokyo, ở quận Ginza, khu vực Higashi-Ginza. Ăn trưa, lướt lát qua BIC camera xem mấy đồ điện tử nhưng xem ra đồ ở đây hơi đắt. Đi tàu điện ngầm tới Akihabara, khu vực quần thể trung tâm thương mại bán đồ điện máy nổi tiếng của Tokyo, ngó nghiêng mê mẩn với mấy đồ hi-tech thì đã hết chiều, 5 pm đi sub-way về KS. Check-in 1 cách ko chậm trễ, và làm một giấc ngon lành tới 9 pm. Skip dinner, dùng supper nhẹ bằng một tô mỳ gói, và ngồi lai rai mực khô với mấy anh em trong đoàn. Trở về phòng khoảng 2 giờ sáng, ko thấy buồn ngủ vì vẫn còn cảm giác là mới chỉ 12 giờ đêm (giờ VN). Nhanh chóng điều chỉnh body clock để thích nghi với môi trường, ngủ một mạch tới sáng…
Những ngày tiếp theo, như bất cứ chuyến đi nào, từ sáng sớm tới đêm khuya là hoạt động ko ngừng nghỉ, vừa kết hợp công việc, vừa kết hợp thăm quan, khám phá các địa danh.
Trước hết nói về khách sạn, đó là Tokyu Stay ở Higashi-Ginza, thuộc quận Ginza – một quận thuộc loại đắt đỏ ở Tokyo. Tuy vậy, chi phí KS khá mềm so với những nơi khác. Đặc biệt hơn nữa, trang thiết bị trong KS rất tiện nghi và đầy đủ. Khác hẳn với những KS ở các nước (đặc biệt ở EU, nơi dịch vụ KS thường kém hơn so với KS ở khu vực Châu Á), ở Tokyu Stay có TV, computer, free cable internet, microwave, bình đun nước, bát đĩa, thìa dĩa, dụng cụ đồ bếp, trà xanh, tủ lạnh, máy giặt, v.v… Phải nói là rất tiện nghi, thoải mái, cứ như ở gia đình vậy. Phòng ốc rất sạch sẽ, đồ đạc sạch bong – một tiêu chuẩn vệ sinh không thể chê ở Nhật.
Tiếp theo, nói về môi trường sống. Không gian trong nhà, ngoài trời đều sạch sẽ, không bụi bặm. Kiến trúc building cũng có gì đó na ná như Hong Kong. Hệ thống giao thông, cơ sở hạ tầng hoàn hảo, được quy hoạch một cách khoa học và logic như bản tính vốn có của người Nhật: sự chính xác cao độ. Về giao thông, phương tiện đi lại chủ yếu là ngầm dưới lòng đất, với mạng lưới tàu điện ngầm dày đặc chạy khắp các tuyến ở Tokyo. Việc đi lại giữa các khu, các quận thực sự dễ dàng, tiện lợi. Có thể nói rằng hơn nửa dân số Tokyo là hoạt động dưới lòng đất, bằng việc dùng phương tiện sub-way để đi lại. (Taxi cũng hoạt động nhiều, nhưng giá cước thì cực đắt. Họa hoằn lắm mới dùng taxi, nếu ko thì nó ngốn nhanh hơn cả việc đốt tiền). Hệ thống sub-way ở đây rất sạch sẽ, khô thoáng và hiện đại, cảm giác hơn hẳn hệ thống sub-way ở một số nước EU. Các tuyến sub-way chạy 24/24, các nhà ga nườm nượp người đi bộ, nhanh thoăn thoắt, ào ào, đông như kiến. Nói một cách hơi thái quá, nhưng cũng đúng, là lối sống, cách sinh hoạt hàng ngày của người Nhật cứ như máy, theo guồng như đã lập trình sẵn. Người đi bộ tỏa ra đủ các hướng, đường ai nấy đi, ko ngó nghiêng, ko làm dáng (như các cô gái Á Đông), không gian chỉ nghe thấy tiếng ồn ào của dép guốc, cồm cộp, cồm cộp. Nó cũng ko quá khác so với các nước công nghiệp phát triển, nhưng phải công nhận nhịp sống ở đây thực sự nhanh. Để cảm nhận cho đúng, ko nên dùng từ “đi bộ” nữa, mà nên dùng từ “lướt bộ” vì hầu như ko thấy ai đi bộ lững thững cả. Nếu thấy ai đó hoặc một nhóm người nào đó mà lững thững, ngó nghiêng thì đích thị đó ko phải là người dân sống ở Tokyo, và dễ nhận ra đó là khách ngoại quốc.
Không gian, môi trường sống quả thật là vệ sinh, sạch sẽ một cách đồng bộ. Từ các toilet công cộng cho đến hộ gia đình, mọi thứ đều vệ sinh tuyệt đối. Vào quán ăn, nhà hàng, dù nhỏ hay to đều sạch sẽ, ngăn nắp, hoàn toàn yên tâm về vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm. Các món ăn như gỏi cá, thậm chí thịt tươi sống rất phổ biến do được xử lý kỹ lưỡng. Nghe nói, đối với nhà hàng thì tiêu chuẩn vệ sinh phải được đặt lên hàng đầu. Ko may nếu có thực khách bị đau bụng hoặc ngộ độc khi ăn thì nhà hàng đó sẽ bị cấm kinh doanh trong vòng 1-3 năm. Nói chung, ở hầu hết các nước, yếu tố vệ sinh an toàn thực phẩm được đặt lên hàng đầu, song tiêu chuẩn vệ sinh đồng bộ, từ quán ăn bình dân đến nhà hàng đều được đảm bảo thì ko phải nơi nào cũng có. Thực sự đánh giá cao!
Ko phải là khen ngợi cho sướng cái mồm, nhưng phải thừa nhận môi trường sống và làm việc ở Nhật nó quy củ thật. Điều này lại liên quan đến yếu tố con người. Bọn Nhật nó làm việc như điên, và có trách nhiệm cao độ. Nếu bỏ tiền ra mua dịch vụ nào đó thì bảo gì nó cũng nghe, và hầu như họ không bao giờ phải để khách phàn nàn. Vào các quán ăn, họ làm việc với cường độ chóng mặt. Bộ máy nhân sự làm việc rất gọn, luôn chân luôn tay chế biến và phục vụ đồ ăn, miệng thì nói “xin chào”, “c
ảm ơn” không ngớt. Ở phần lớn các nhà hàng, họ dùng 1 dụng cụ wireless để chuyển menu khách chọn vào khu đầu bếp, chứ ko phải ghi ghi chép chép trên giấy. Khi ăn xong, dữ liệu menu được in ra để khách thanh toán, rất nhanh gọn và chính xác. Công nghệ này, tuy ko phức tạp, nhưng thật hay. (Chưa từng thấy ở VN, kể cả các nhà hàng Nhật Bản tại VN).
Vẫn liên quan đến trách nhiệm và tư duy của người Nhật, họ chính xác và có trách nhiệm với những gì mình nói ra. Khi đến các trung tâm điện tử, điện máy như ở Akihabara, Bic Camera, họ tư vấn rất cặn kẽ, đầy đủ một cách nhiệt tình, vui vẻ, kể cả khi khách chỉ hỏi thăm dò hoặc chỉ để so sánh giá cả. Họ tư vấn những điều nên, ko nên khi mua một cách chân thành đáng ngạc nhiên. Khi biết khách muốn mua hàng nội địa Nhật để mang sang một nước khác thì họ khuyên ngay là ko nên mua vì sp sẽ ko tương thích. Mặc dù doanh số bán hàng trong thời điểm kinh tế suy thoái như hiện nay là rất cần thiết, song họ ko bán hàng bừa bãi, bán cho bằng được. Trường hợp hàng ko còn tồn kho, mà khách đồng ý mua sản phẩm đang trưng bày thì họ tự động khấu trừ giảm giá một cách rõ ràng, mặc dù khách hàng ko hề biết đến điều đó. Nếu so với lối suy nghĩ và hành xử thông thường của người Việt, thường cho rằng bọn Tây hoặc Nhật là gà gô, thì việc láu cá hoặc ma ranh của đội ngũ bán hàng ở các nơi mua sắm tại VN mới thấy cần phải suy nghĩ lại. Ở VN, tư duy, lối sống của dân Bắc kỳ và Nam kỳ đã rất khác nhau rồi, và dân bán hàng, chợ búa ở ngoài Bắc thường ma ranh, chộp giật hơn, thì khi đi mua sắm ở Tokyo so với việc mua sắm ở VN mới thấy ái ngại về cách hành xử của người Việt.
(tạm dừng. lúc khác sẽ lai rai tiếp…)
